مقالات

گاو دريايي؛ علفخوار گمنام خليج فارس
تاریخ مقاله: 1395/02/30
تعداد نمایش: 115

گاوهاي دريايي يا دوگونگ ها، پستانداراني آبزي و بزرگ هستند که سابق بر اين، پراکنش قابل توجهي در آب هاي کم عمق از جمله خليج فارس و درياي عمان داشته?اند. منطقه حفاظت شده حرا در تنگه خوران درغرب جزيره قشم ، منطقه حفاظت شده مند دربوشهر و خليج گواتر درياي عمان ازجمله مناطق ايران هستند که گاه آمارهايي از مشاهده اين گونه آبزي ارائه داده اند. دکتر دونا خوان، عضو هيات رئيسه برنامه حفاظت از گاوهاي دريايي سازمان ملل، يکي از متخصصاني است که سال هاست روي مهاجرت و تغييرات جمعيتي گاوهاي دريايي بخصوص در محدوده خليج فارس و درياي عمان مطالعه مي کند. روزنامه جام جم طي مصاحبه اختصاصي با او گوشه اي از تحقيقات خوان ـ که زيرنظر برنامه محيط زيست سازمان ملل انجام مي شود ـ را براي خوانندگان تشريح مي کند. خيلي خوشبينانه، تعداد گاوهاي دريايي خليج فارس را چه تعداد تخمين مي زنيد؟ تحقيقات نشان داده است خليج فارس و درياي سرخ، ميزبان بيشتر از ???? دوگونگ يا گاودريايي هستند و اين به آن معناست که بزرگ ترين جمعيت دوگونگ ها در خارج از آب هاي استراليا در اين مناطق وجود دارد. برآورد پژوهشگران مجموعه UNEP يا همان برنامه محيط زيست سازمان ملل،تعداد دوگونگ هاي خليج فارس را ???? مورد تخمين زده است. حدود ?? درصد از اين جمعيت نيز در آب هاي ابوظبي، يکي از شيخ نشين هاي امارات متحده عربي گزارش شده و دقيقا همين مساله است که تلاش هاي جهاني براي حفاظت از گاوهاي دريايي را خصوصا در اين منطقه، معنادار ساخته است. چرا دوگونگ هاي بالغ هميشه در راس توجه طرح هاي حفاظتي قرار دارند؟ دوگونگ ها موجوداتي با طول عمر زياد هستند، اما در مقايسه با ساير پستانداران آبزي پروسه زادآوري آنها بسيار کند و آهسته است. حفاظت از دوگونگ هاي بالغ نيز دقيقا از اين بعد اهميت دارد که مي تواند ضامن حفظ و بقاي يک جمعيت پايدار و ثابت باشد. مهم ترين مساله اي که گاوهاي دريايي را در محدوده مناطق حفاظت شده تهديد مي کند، چيست؟ مهم ترين علت مرگ گاوهاي دريايي در اين منطقه، صيد اتفاقي بالاخص در تورهاي غيرقانوني يا حتي تورهايي است که اکنون بلااستفاده باقي مانده اند. برخورد با کشتي ها و لنچ ها نيز اغلب پيامدهاي جدي همراه دارد. بعلاوه فعاليت هاي ساحلي ازجمله لايروبي و خاکريزي ـ که به بر هم زدن شرايط زيستگاه منجر مي شود ـ تاثيرات بسزايي در افزايش تعداد تلفات اين پستانداران آبزي داشته است. آيا هيچ اطلاعاتي از تاثير بلوم هاي جلبکي و کشند سرخ بر جمعيت گاوهاي دريايي در اين منطقه وجود دارد؟ تاثير بلوم هاي جلبکي و کشند سرخ تاکنون نه فقط روي گاوهاي دريايي بلکه روي هيچ پستاندار وحشي آبزي ديگري خصوصا در اين منطقه به طور دقيق مورد مطالعه قرار نگرفته است. جلبک ها معمولا به صورت کاملا طبيعي در منابع آبي ازجمله درياچه ها و خليج ها وجود دارند. چنانچه مواد مغذي مورد نياز آنها از جمله فسفر و ازت به هر دليل در آب زياد شود، رشد جلبک ها نيز شتاب بيشتري خواهد گرفت. در برخي شرايط رشد به حدي سريع است که جلبک ها همچون توده اي سطح آب را مي پوشانند و مانع از رسيدن نور به بخش هاي زيرين مي شوند و اين مساله مي تواند بشدت حيات آبزيان را تهديد کند. توده هاي جلبکي را از نظر علمي اصطلاحا به نام بلوم جلبکي مي شناسند و از اين پديده نيز با عنوان شکوفايي يا اوتريفيکاسيون ياد مي شود. زماني که غلظت جلبک در آب خيلي زياد مي شود، بلوم ها مي توانند باعث تغيير رنگ آب شوند. گاهي اوقات بلوم هاي جلبکي خطرناک را کشند سرخ مي نامند که البته اشتباه است چرا که برخي از انواع بلوم هاي جلبکي خطرناک به هيچ وجه رنگ آب را قرمز نمي کنند. کشند سرخ پديده اي است که نه تنها حيات دريايي از جمله زيست بوم هاي مرجاني، مزارع پرورش ميگو، ماهيان، پرندگان و پستانداراني همچون گاوهاي دريايي را در معرض خطر قرار مي دهد بلکه براي سلامت انسان ها و خصوصا شناگران نيز مضر است.



 
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظرات ، پیشنهادات ، انتقادات
   
     
 
عبارت مقابل را عینا در کادر زیر وارد کنید
  کد امنیتی